Ile pieprzu dodać do pierników? Odpowiedź zależy od tego, jaki efekt chcemy uzyskać, ale zazwyczaj na 500 g mąki stosuje się około ¼–½ łyżeczki mielonego czarnego pieprzu. To wystarczająca ilość, by podkreślić pikantny, korzenny charakter ciasta, nie przytłaczając przy tym innych przypraw.
Dlaczego w ogóle dodaje się pieprz do pierników?
Pieprz w piernikach ma długą tradycję. To właśnie od niego – i od innych aromatycznych przypraw – pochodzi nazwa „piernik”, wywodząca się od staropolskiego słowa „pierny”, czyli „pikantny”. Pieprz nie jest tu przypadkowym dodatkiem – jego ostra nuta doskonale równoważy słodycz miodu i cukru, a także wydobywa głębię cynamonu, imbiru, goździków czy kardamonu.
„Piernik dawniej był symbolem bogactwa, ponieważ zawierał drogie przyprawy, w tym pieprz sprowadzany z dalekich krajów.” – fragment tradycyjnego opisu toruńskiego piernika
Rola pieprzu w aromacie i smaku
Pieprz jest przyprawą o dużej mocy, dlatego stosuje się go z umiarem. W połączeniu z miodem i korzennymi dodatkami tworzy pełny, głęboki aromat. Na przełomie wieków jego obecność w przepisach stanowiła o jakości i „charakterze” wypieku.
- Pieprz czarny – klasyczny wybór, dodaje intensywności;
- Pieprz biały – delikatniejszy, dobrze komponuje się z miodem lipowym;
- Pieprz kolorowy – mieszanka, która daje ciekawy, wielowymiarowy aromat.
Ile pieprzu to za dużo?
Warto pamiętać, że piernik powinien być korzenny, ale nie ostry. Jeśli dodamy zbyt dużo pieprzu, zdominujemy smak. W przypadku różnych przepisów można przyjąć zasadę:
- 500 g mąki – ¼ łyżeczki pieprzu, klasyczna wersja, lekka ostrość;
- 1 kg mąki – ½ łyżeczki pieprzu, smak wyraźniejszy i bardziej tradycyjny.
Ciekawostka historyczna
W średniowieczu pieprz był tak cenny, że używano go jako środka płatniczego. W toruńskich cechach piernikarskich pilnie strzeżono proporcji przypraw – to była tajemnica zawodowa. Dopiero z czasem receptury zaczęły krążyć po domach, a pieprz stał się symbolem „prawdziwego” piernika.
„Prawdziwy piernik musi być pieprzny – inaczej to tylko ciasto z przyprawami.” – fragment starego przepisu z XIX wieku
Podsumowując, najlepsza ilość pieprzu do pierników to taka, która doprawia, ale nie dominuje. Wystarczy odrobina, by wydobyć tradycyjny smak, który od wieków gości na naszych stołach podczas świąt.
