W Polsce orkisz uprawia się przede wszystkim w południowej i centralnej części kraju – największe areały tej rośliny zbożowej znajdują się w województwach: małopolskim, lubelskim, świętokrzyskim, podkarpackim oraz dolnośląskim. To właśnie tam panują najlepsze warunki glebowo-klimatyczne do rozwoju tej pradawnej odmiany pszenicy, która w ostatnich latach wraca do łask ze względu na swoje walory zdrowotne i ekologiczne.
Charakterystyka uprawy orkiszu w Polsce
Orkisz (Triticum spelta L.) to jedna z najstarszych roślin uprawnych na świecie. W Polsce jego uprawa miała swoje korzenie już w średniowieczu, jednak z czasem została wyparta przez bardziej wydajne odmiany pszenicy zwyczajnej. Dopiero w ostatnich latach, w związku z rosnącym zainteresowaniem zdrową żywnością, obserwuje się dynamiczny powrót do uprawy tego zboża.
Regiony uprawy
- Małopolska i Podkarpacie – teren pagórkowaty, z czystym środowiskiem i glebami o wysokiej jakości. Idealne warunki dla ekologicznych gospodarstw rolnych specjalizujących się w orkiszu.
- Dolny Śląsk – szczególnie okolice Wrocławia i Kotliny Kłodzkiej, gdzie orkisz uprawiany jest zarówno w systemie tradycyjnym, jak i ekologicznym.
- Lubelszczyzna – rejon znany z dobrych gleb i rozwiniętego rolnictwa ekologicznego.
Zalety i popularność uprawy
Orkisz jest zbożem odpornym na choroby i mniej wymagającym od tradycyjnych odmian pszenicy. Jego uprawa nie wymaga stosowania dużych ilości środków ochrony roślin, co czyni go atrakcyjnym dla rolników prowadzących gospodarstwa ekologiczne.
„Orkisz dobrze rośnie tam, gdzie inne zboża zawodzą – to roślina odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne i ubogie gleby.” – cytat z portalu rolniczego
Wielu rolników zwraca uwagę na stabilność plonów oraz rosnące zainteresowanie produktami orkowymi: mąką, makaronem, kaszami czy płatkami. Na rynku pojawia się coraz więcej lokalnych producentów wykorzystujących orkisz do wypieku pieczywa.
Ciekawostki o orkiszu
- W średniowieczu orkisz był podstawą diety w klasztorach i na dworach królewskich.
- Święta Hildegarda z Bingen uważała orkisz za „najlepsze zboże dla człowieka”, przypisując mu właściwości lecznicze.
- Obecnie Polska należy do czołowych producentów orkiszu w Europie, obok Niemiec i Szwajcarii.
„Zainteresowanie orkiszem w Polsce stale rośnie – coraz więcej gospodarstw przestawia się na ten gatunek, odpowiadając na potrzeby konsumentów poszukujących naturalnych produktów.” – fragment artykułu branżowego
Podsumowując, uprawa orkiszu w Polsce ma dziś duży potencjał rozwojowy, a jego znaczenie w produkcji żywności ekologicznej będzie prawdopodobnie rosło w kolejnych latach.
