Grykę w Polsce uprawia się głównie w południowych, wschodnich i centralnych regionach kraju. Najwięcej plantacji znajduje się w województwach: lubelskim, podkarpackim, małopolskim oraz świętokrzyskim. Są to obszary o korzystnych warunkach klimatycznych i glebowych dla tego wymagającego, lecz cennego gatunku rośliny.
Główne regiony uprawy gryki w Polsce
Gryka, znana również jako „czarna pszenica”, najlepiej rośnie na lekkich, piaszczystych glebach o odczynie lekko kwaśnym. Dlatego jej uprawy koncentrują się głównie w południowo-wschodniej części kraju. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, Polska należy do największych producentów gryki w Unii Europejskiej.
- Województwo lubelskie – uchodzi za centrum krajowej produkcji gryki, szczególnie regiony powiatu zamojskiego i janowskiego.
- Województwo podkarpackie – ma długą tradycję uprawy gryki, sięgającą kilku wieków. Zbiory często trafiają do lokalnych młynów produkujących kaszę gryczaną.
- Województwo małopolskie – uprawy skupiają się zwłaszcza w rejonie Nowego Sącza i Limanowej.
- Województwo świętokrzyskie – charakteryzuje się mniejszą skalą, ale wysoką jakością surowca.
Znaczenie gryki w rolnictwie
Gryka jest uprawą wymagającą, ale niezwykle wartościową zarówno dla rolnictwa, jak i środowiska. Jej krótki okres wegetacji (około 70–80 dni) pozwala wykorzystywać ją jako roślinę międzyplonową. Dodatkowo, jest doskonałym pożytkiem dla pszczół, dostarczając ciemnego, aromatycznego miodu gryczanego.
„Gryka odgrywa ważną rolę w zrównoważonym rolnictwie. Dzięki swoim właściwościom fitosanitarnym ogranicza rozwój chwastów i wzbogaca glebę” – źródło: branżowy portal rolniczy.
Fakty i ciekawostki o uprawie gryki
- W Polsce obsiewa się nią rocznie ok. 50–60 tys. hektarów pól.
- Kasza gryczana z polskiej gryki jest produktem eksportowym – trafia m.in. do Niemiec, Czech i Francji.
- Ze względu na brak glutenu, produkty z gryki są szczególnie cenione w diecie bezglutenowej.
„Polska gryka cieszy się opinią jednej z najlepszych w Europie ze względu na czyste środowisko i tradycyjne metody uprawy” – źródło: opracowanie naukowe Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa.
Podsumowanie
Gryka, choć nie jest główną rośliną uprawną w Polsce, pozostaje ważnym elementem rolniczej tradycji. Jej największe znaczenie ma miejsce w południowo-wschodnich regionach kraju, gdzie warunki naturalne i doświadczenie rolników pozwalają uzyskać plony najwyższej jakości. Coraz częściej postrzega się ją nie tylko jako składnik kuchni regionalnej, ale również jako element zrównoważonego rolnictwa przyszłości.
